Get Adobe Flash player
facebook_page_plugin

Historia programu i zespołu

W połowie lat osiemdziesiątych w Poradni Wychowawczo-Zawodowej w Starachowicach, w której pracowali m. in. Jadwiga Soboń i Andrzej Kołodziejczyk, zostały przez nich podjęte różnorodne działania dla dzieci i młodzieży, wspierające ich rozwój. Pierwszym z nurtów tych zajęć było wyjście do szkół i prace z klasami i wychowawcami.

W wyniku tych działań prowadzący zajęcia docierali do dzieci, wymagających szczególnych form pomocy. Problemami tych dzieci były: trudności w nauce, wypadanie z ról szkolnych, konflikty z kolegami, problemy rodzinne. Często sięgały one po substancje psychoaktywne głównie alkohol i środki wziewne (głównie kleje). Wszyscy mieli obniżone poczucie własnej wartości, problemy ze zrozumieniem siebie i swoich emocji, wyrażaniem uczuć, potrzeb oraz problemy z konstruktywnym radzeniem sobie w trudnych sytuacjach. Z osobami tymi zaczęto prowadzić indywidualne i grupowe działania socjoterapeutyczne, w trakcie których prowadzący zajmowali się wyrównywaniem deficytów w tych obszarach. Dla tych dzieci organizowane były również obozy socjoterapeutyczne, które miały zwiększyć efektywność oddziaływań.

Jednak oprócz rejestrowania pozytywnych efektów swoich działań, prowadzący je dostrzegali bardzo wyraźnie, że w stosunku do wielu osób są one spóźnione. Rozpoznawali pilną potrzebę prowadzenia wczesnej profilaktyki.

Szukając dalszych inspiracji do prowadzenia opisanych działań, Andrzej Kołodziejczyk natrafił na dwa edukacyjne prozdrowotne programy amerykańskie, które akcentowały podobne podejście do wspierania rozwoju dzieci tak, aby lepiej radziły sobie z problemami, m. in. nie uciekając się do sięgania po środki uzależniające. Za zgodą autorów programy zostały przetłumaczone i stały się punktem wyjścia do budowania autorskich scenariuszy zajęć psychoedukacyjnych dla dzieci początkowo z klas I-III.

Pod kierunkiem Andrzeja Kołodziejczyka powstał w 1987 roku nieformalny zespół psychologów, pedagogów i socjologów, zajmujący się prowadzeniem zajęć z dziećmi, sprawdzaniem i weryfikacją budowanych scenariuszy. W skład zespołu oprócz niego wchodzili: Anna Babicka, Iwona Bernaciak, Grażyna Jabłońska, Tomek Kołodziejczyk, Wanda Kołodziejczyk, Ewa Płusa, Jadwiga Soboń, Elżbieta Staniszewska i Leonard Weimann.

Nie mieszcząc się ze swoimi działaniami w strukturze i formule pracy Poradni, Andrzej Kołodziejczyk wraz z Jadwigą Soboń podjęli w 1989 roku decyzję o odejściu z niej i utworzeniu w Starachowicach Świetlicy Socjoterapeutycznej. W jej tworzeniu pomagał również Leonard Weimann - pedagog szkolny, a w pierwszym roku działalności, oprócz wymienionych osób, pracował w niej również Piotr Krysiak. W roku 1990 na miejsce P. Krysiaka doszła do zespołu E. Staniszewska.

W tym samym roku ukazała się drukiem pierwsza wersja późniejszego programu Spójrz Inaczej, zatytułowana: Edukacyjny program profilaktyki uzależnień dla klas I-III szkoły podstawowej. Jej autorem był Andrzej Kołodziejczyk. W tym czasie została też opracowana przez Andrzeja Kołodziejczyka i Jadwigę Soboń formuła szkolenia, przygotowującego do realizacji Programu i rozpoczęto prowadzenie pierwszych warsztatów.

Pierwszymi trenerami byli: Andrzej Kołodziejczyk, Jadwiga Soboń i Leonard Weimann.
Równocześnie zespół realizował inne formy pracy:

  • prowadzenie grup socjoterapeutycznych dla dzieci,
  • praca z klasami (interwencje),
  • prowadzenie grup edukacyjno-rozwojowych dla młodzieży,
  • prowadzenie letnich i zimowych obozów dla młodzieży
  • prowadzenie szkoleń dla nauczycieli: m. in nowatorskie w tym okresie szkolenia rad pedagogicznych z wykorzystaniem technik treningu grupowego oraz Studium Socjoterapii. (dwie edycje)

W pierwszych latach działania Świetlicy Socjoterapeutycznej (rok: 1999 i 2000) zespół Świetlicy uczestniczył w zakładaniu oddziału Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Starachowicach, w tworzeniu Podstawowej Szkoły Społecznej przy tym Towarzystwie oraz budowaniu jej programu i szkoleniu pierwszego zespołu nauczycieli.

W 1991 roku Świetlica Socjoterapeutyczna otrzymała siedzibę w Pałacyku , oraz zostały pozyskane środki na jego częściowy remont i wyposażenie. W tym samym roku odszedł z zespołu L. Weimann, a na jego miejsce doszła Ewa Czemierowska. W latach 1991-1992 zespół kontynuował poprzednie formy pracy i prowadził nowe:- warsztaty "Spójrz Inaczej" dla nauczycieli klas I-III

  • konsultacje indywidualne i superwizje grupowe dla realizatorów Programu
  • warsztaty tematyczne dla realizatorów Programu na temat pracy z rodziną, pracy z dzieckiem agresywnym i zahamowanym oraz radzenia sobie z dyscypliną w klasie
  • grupy wsparcia i grupy edukacyjnej dla członków rodzin z problemem alkoholowym.

Do grona trenerów Programu dołączyła Ewa Czemierowska i Ania Babicka.
W tym okresie z różnych form edukacji i pomocy skorzystało około 300 osób.

Z dniem 1.01.1993 roku decyzją władz oświatowych przekształcono Świetlicę Socjoterapeutyczną w Pracownię Wspomagania Wychowania, Terapii i Rozwoju przy WOM Kielce. W pracowni zatrudnieni zostali dotychczasowi pracownicy Świetlicy, czyli: Ewa Czemierowska, A. Kołodziejczyk, J. Soboń i E. Staniszewska.

W 1993 roku ukazała się pierwsza pełna (scenariusze dla uczniów klas I-VIII) wersja programu, wydana przez Polskie Stowarzyszenie Psychologów Praktyków. Wersję tę opracowali i przygotowali do druku Andrzej Kołodziejczyk i Ewa Czemierowska. Wtedy też pierwszy raz program otrzymał nazwę "Spójrz Inaczej".

W tym okresie z zespołem Pracowni nieformalnie współpracowało wiele innych osób z woj. świętokrzyskiego, wśród nich: A. Babicka, M. Cieślak, G. Jabłońska oraz K. Koruba, z inicjatywy którego w roku 1993 powstało Stowarzyszenie Psychoedukacji i Promocji Zdrowia z siedzibą w Kielcach. Prezesem Stowarzyszenia był początkowo Andrzej Kołodziejczyk, a następnie Kazimierz Koruba.

Kilka miesięcy później, pod koniec 1993 roku, zespół byłej Świetlicy Socjoterapeutycznej, a następnie Pracowni - wraz z pedagogami szkolnymi i absolwentami szkoleń - założył w Starachowicach Stowarzyszenie Nauczycieli Zdrowa Szkoła, którego celem było szkolenie i wspieranie nauczycieli, realizatorów programów profilaktycznych. Stowarzyszenie miało swoją siedzibę w Pałacyku, a pierwszym długoletnim prezesem Stowarzyszenia był Andrzej Kołodziejczyk.

Oba te Stowarzyszenia pozwalały szkolić nauczycieli oraz wdrażać program Spójrz Inaczej na terenie województwa kieleckiego, jak również koordynować szkolenia nauczycieli i wdrażać Program w różnych miejscach w Polsce.

Nowe formy działań, prowadzone w latach 1993-1995 przez zespół Pracowni (niektóre realizowane przy udziale członków Stowarzyszenia), to:

  • cykle szkoleniowe dla asystentek środowiskowych, w ramach Programu aktywizacji bezrobotnych nauczycielek, pielęgniarek, absolwentek studium pomocy socjalnej,
  • cykle szkoleniowe dla nauczycieli w-f i organizatorów turystyki, prowadzących grupowe
    zajęcia socjoterapeutyczne,
  • szkolenia dla pracowników pomocy społecznej,
  • dwie edycje Studium Udzielanie pomocy ofiarom przemocy i członkom ich rodzin dla służb społecznych, zajmujących się pomaganiem (policja, pielęgniarki środowiskowe, szkolne, pracownicy socjalni, pedagodzy). Absolwenci Studium utworzyli działające do dziś Stowarzyszenie Pomocy Rodzinie Dysfunkcyjnej Przystań i Punkt Interwencji Kryzysowej.

W tym czasie zespół Pracowni organizował również w Pałacyku dla swoich członków i współpracowników wiele szkoleń, podnoszących kompetencje w zakresie udzielania pomocy psychologicznej i realizowania warsztatów. Prowadzili je zaproszeni profesjonaliści: m.in. Jacek Santorski, Jacek Jakubowski, Maria Król-Fijewska, Maria John-Borys, Zbigniew i Elżbieta Czwartoszowie.

W Pałacyku, w latach 1993 - 95 działała filia Szkoły Trenerów PTP Sieć, prowadzona przez Andrzeja Kołodziejczyka i Jadwigę Soboń.

W 1995 roku zespół Pracowni WOM Kielce we współpracy ze Stowarzyszeniem Zdrowa Szkoła zorganizował I Ogólnopolską Konferencję Spójrz Inaczej. Już wtedy pojawiła się idea utworzenia organizacji zajmującej się głównie promowaniem, rozwojem i wdrażaniem programu Spójrz Inaczej.

Od roku 1996 zespół Pracowni koncentrował się na następujących działaniach:

  • wspieranie pracy edukacyjnej nauczycieli w ramach programów profilaktycznych i terapeutycznych
  • opracowanie jednolitych ofert szkolenia Spójrz Inaczej 40-godzinnej dla nauczycieli klas I-III i 60-godzinnej dla nauczycieli klas starszych
  • opracowanie Programu i wprowadzanie szkolenia Jak radzić sobie z agresją w szkole

Ponadto prowadzono szkolenia pierwszych trenerów programu spoza zespołu Pracowni. Byli nimi: Katarzyna Krzyształowicz-Stachyra, Katarzyna Jeżowska, Kazimierz Koruba, Maryla Cieślak, Tomek Kołodziejczyk, Ewa Wojciszke, Stanisław Stach, Urszula Stach, Jurek Szczepaniec, Roman Stec, Joasia Paszkiewicz, Danuta Kielnik, Urszula Zwolska.

Zainteresowanie Programem rosło. Prowadzone były na coraz szerszą skalę szkolenia nauczycieli, przygotowujące do realizacji Programu Spójrz Inaczej w całym kraju (rocznie szkolonych było w tym okresie około 1500 nauczycieli). Istniała pilna konieczność utworzenia organizacji zajmującej się głównie szkoleniem realizatorów i wdrażaniem programu Spójrz Inaczej w skali kraju.

W 1997 roku zostało utworzone w Starachowicach Stowarzyszenie Psychoprofilaktyki "Spójrz Inaczej".